Do klimatyzacji samochodowej należy stosować czynnik wskazany przez producenta pojazdu. Przed zakupem gazu lub zleceniem napełnienia sprawdź oznaczenie na etykiecie układu albo w instrukcji samochodu. R134a, R1234yf, R152a i R744 mają różne właściwości i nie są zamienne. Sam rok produkcji nie wystarcza do ustalenia właściwego czynnika.
Jak sprawdzić, jaki czynnik znajduje się w klimatyzacji samochodu
Etykieta klimatyzacji, zwykle umieszczona w komorze silnika, podaje rodzaj czynnika i wymaganą masę napełnienia. Odczytaj pełne oznaczenie, na przykład R134a lub R1234yf. Jeśli etykiety brakuje albo jest nieczytelna, wykwalifikowany warsztat powinien potwierdzić dane w dokumentacji serwisowej producenta.
Na tych informacjach należy opierać serwisowanie. Niższa cena, mniejszy GWP czy zalecenie dotyczące innego samochodu nie potwierdzają zgodności gazu z Twoim układem.
R134a, R1234yf, R152a i R744: najważniejsze różnice
| Czynnik | Rodzaj | Klasa bezpieczeństwa | Zastosowanie w samochodzie |
|---|---|---|---|
| R134a | Syntetyczny HFC | A1 | Do układów przewidzianych do pracy z R134a. Ma wysoki potencjał tworzenia efektu cieplarnianego. |
| R1234yf | Syntetyczny HFO | A2L | Do układów przewidzianych do pracy z R1234yf. Jego GWP jest znacznie niższy niż GWP R134a. |
| R152a | Syntetyczny HFC | A2 | Gaz palny; nie jest zamiennikiem do zwykłego napełniania układu R134a lub R1234yf. |
| R744 (CO₂) | Dwutlenek węgla, czynnik naturalny | A1 | Do specjalnych układów CO₂, których podzespoły i sprzęt serwisowy są dostosowane do wysokich ciśnień roboczych. |
W klasyfikacji ASHRAE litera A oznacza niższą toksyczność. A1 oznacza brak rozprzestrzeniania płomienia w warunkach badania określonych w normie; A2L — niższą palność i małą prędkość spalania; A2 — palność. Klasy te nie określają ciśnienia roboczego ani nie oznaczają braku ryzyka podczas obsługi.
Dlaczego R152a i CO₂ trzeba omawiać oddzielnie
R152a: syntetyczny, palny HFC
R152a to 1,1-difluoroetan, syntetyczny fluorowany czynnik chłodniczy. Nie jest czynnikiem naturalnym, a jego klasa A2 różni się od klasy A2L przypisanej R1234yf. Niższy GWP w porównaniu z R134a nie oznacza, że R152a nadaje się do napełnienia istniejącego układu klimatyzacji. Jego użycie wymaga układu, w którym producent dopuścił ten gaz; zwykłe napełnienie nie jest procedurą przebudowy instalacji.
R744: CO₂ w specjalnym układzie wysokociśnieniowym
R744 to dwutlenek węgla. Samochodowe układy CO₂ pracują przy znacznie wyższych ciśnieniach niż układy R134a i R1234yf, dlatego wymagają odpowiednich podzespołów i sprzętu serwisowego. R744 jest już stosowany w samochodach seryjnych, w tym w niektórych pojazdach elektrycznych. Klasa A1 nie eliminuje zagrożeń związanych z wysokim ciśnieniem ani nadmiernym stężeniem CO₂.
Czy rok produkcji decyduje o rodzaju czynnika?
Nie. Zgodnie z dyrektywą 2006/40/WE od 1 stycznia 2017 r. nowych pojazdów objętych jej zakresem — samochodów osobowych kategorii M1 i lekkich pojazdów użytkowych kategorii N1, klasy I — nie można wprowadzać na rynek UE z klimatyzacją wykorzystującą gazy fluorowane o GWP powyżej 150. Dyrektywa nie nakazuje stosowania konkretnie R1234yf.
Przepis ten nie wymaga przebudowy wszystkich istniejących samochodów z R134a. Rok produkcji jest tylko wskazówką; podczas serwisu należy stosować czynnik przewidziany dla danego układu. Nie można też zakładać, że każdy samochód elektryczny korzysta z R744.
Co oznacza niski GWP
GWP określa wpływ gazu na globalne ocieplenie w odniesieniu do CO₂. Przy emisji takiej samej masy niższy GWP oznacza mniejszy bezpośredni wpływ na ocieplenie klimatu. Nie potwierdza jednak całkowitego bezpieczeństwa dla środowiska ani zgodności z konkretnym pojazdem.
Skuteczność chłodzenia zależy również od konstrukcji układu, stanu podzespołów i prawidłowej ilości czynnika. Nie ma podstaw, by twierdzić, że R1234yf w każdym samochodzie chłodzi gorzej niż R134a. Zmiana gazu nie rozwiązuje problemu, dopóki nie zostanie ustalona przyczyna słabego chłodzenia.
Na co zwrócić uwagę podczas serwisu i zakupu czynnika
- Stosuj przewidziany czynnik. Nie mieszaj różnych gazów i nie zastępuj jednego drugim podczas zwykłego napełniania.
- Ustal przyczynę słabego chłodzenia. Warsztat powinien przeprowadzić diagnostykę i usunąć wykryte nieszczelności, zamiast stale uzupełniać ubytki.
- Przestrzegaj wymaganej masy napełnienia i specyfikacji oleju. Korzystaj z wykwalifikowanego serwisu wyposażonego do obsługi danego czynnika.
Jeśli kupujesz czynnik do warsztatu, zapoznaj się z kartami produktów R-134a i R-1234yf. Przed zamówieniem sprawdź, czy wybrany gaz jest przewidziany dla serwisowanego samochodu.
Powiązane artykuły
Więcej o wskaźniku GWP i porównywaniu produktów przeczytasz w artykule o ekologicznych korzyściach czynnika chłodniczego o niskim GWP dla Twojego biznesu.
W przypadku klimatyzacji stacjonarnej zapoznaj się z materiałem o zaletach i wadach różnych rodzajów czynnika chłodniczego do klimatyzatorów. Dotyczy on instalacji w budynkach i nie stanowi listy zamienników do klimatyzacji samochodowej.
Napisz komentarz